• Anasayfa
  • Favorilere Ekle
  • Site Haritası
  • https://www.facebook.com/semskiasireti
  • https://www.twitter.com/semski_asireti

SONSUZA KADAR BARIŞ, BİRLİK VE KARDEŞLİK İÇİN EL ELE

Üyelik Girişi
Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi19
Bugün Toplam44
Toplam Ziyaret15290247
ŞEMS KİMDİR
ŞEMSKANLILARIN TARİHİ
BÜYÜKLERİMİZ
DRAMATİK HAYATLAR
SİTEMİZİ BEĞENİN
Saat
Title of the document

1

XİRAN,HİRAN VEYA ZERİKİYAN AŞİRETİ

19’uncu yüzyıl sonunda Dersim’i gezen Ermeni Antranik, Hıran, İzol ve Bal adlı toplulukları Esas Dersim’in çevresinde yaşayan en eski ırklar olarak tanımlar ve Dersimliler’i tarife çalışırken Ermenistan’da yaşayan ve hala hatırlanmakta olan Babilliler’e işaret eder. O’nun Babilliler derken Bal adlı topluluğu kast etmiş olması mümkündür (Bkz. Andranik, Dersim, Tiflis, 1901). Hıran adı ise ünlü Harran adının bir şeklidir. Dersim’in Hıran adını taşıyan aşireti ve mıntıkasının asıl adı Harran’dır Xiranlılar veya Hiranlılar olarak bilinen bu aşiret Tunceli  Kökenli bir Aşirettir. Tunceli’nin Mazgirt İlçesine bağlı Zerikan Köyü ile Pertek İlçesi Yöresinden göç edip, Erzurum Hınıs Tekman, Sivas İlinin İmranlı, Zara, Suşehri, Akıncılar, Divriği Yöresine, Erzincan'ın Refahiye ve Tercan Yöresine yayılmışlardır. Batı Dersim olan Koçgiri Yöresinde, özellikle İmranlı İlçesinde yoğun bir Zerikiyan ( Xiran ) Kökenli Köy bulunmaktadır. Zerikiyan Oymağının Bölgedeki ilk yerleşimleri İmranlının Aydın/Kürtyenice, Altınca/Cefolar, Kuzköy, Çalıyurt'u Köyleri ile Erzincan Refahiye ilçesinin Gemecik Köyüdür. Zerikiyanlıların bu bölgeye yerleşmesi tahminimce 200 - 300 yıl gibi uzun bir süreç içerisinde gerçekleşmiştir ve özellikle İmranlı İlçesinde Köylerin önemli bir kısmı Hiran/Zeriki ve Koçgiri Aşiretindendir. Tuncelinin Mazgirt İlçesine bağlı Köy ve Mezraların ezici çoğunluğu ise Hiran Aşiretindendir.  İran, Azerbaycan ve Afganistanda da Hiran Aşireti mensuplarının bulunduğu söylenmektedir.  Tunceli’de yaşadıkları  bölge Batı Dersim ve Doğu Dersim diye ikiye ayrılmaktadırlar. Batı Dersim Aşiret Grubuna Şeyh Hasanlılar / Seyidanlılar denmektedir.. Doğu Dersim Aşiretlerinin ise en bilinenlerinin başında, Hiranlılar, Areliler, Xormekliler, Alanlılar, Yusufhanlılar, Demenanlılar, Lolanlılar, Balanbanlılar, İzollular, Şadıllılar, Kureyşanlılar gelmektedir. Bu Aşiretler genel olarak çift dil kullanmaktadırlar. Doğu Dersim Aşiretleri Grubunun, Dersimdeki en eski Halk tabakası olduğu söylenmektedir. Bir ve ''Söylenceye '' göre, Hiranlıların ataları Mamık ve Konak isimli iki şehzadedir.. Anlatımlara göre Mamık ve Konak kardeşlerin anneleri Çin Prensi ile evlenir ve bir erkek çocuk sahibi olur. Prenses Tahta son doğan oğlunu çıkarmak isteyince, Mamık ve Konak kardeşler yandaşlarAşiretindendirıyla birlikle Prensese karşı ayaklanırlar. Ayaklanma bastırılınca Mamık ve Konak kardeşler yandaşlarıyla beraber Ermenistan / Part Yöresine kaçarlar. Mamık ve Konak kardeşlerin soyları zamanla büyüyerek büyük bir güç elde ederler. Bir zamanlar Anadolu’da hüküm sürek Mamakan / Mamikonyanlıların bu kardeşlerden geldiği söylenmektedir.. Hiran Aşireti için ise, Mamık ve Konak kardeşlerden geldiği söylenmektedir.. Doğruluk payını bilemeyiz ama dikkate alınacak bir konu.. Çünkü Mamikonyanlar Dersim ve Doğuda Hüküm sürmüşler. Hiranlılarında Dersim Kökenli olması buna işaret olabilir.. 

Hiran Aşireti Kurmanca ve Zazaki konuşmaktadır.Kurmanca konuşan Hiranlılar Tuncelinin Mazgirt ve Pertek Yöresinde, Malatya, Doğu Sivas, Batı Erzincanda yerleşiktir.Zazaki / Kırmançki konuşan Hiranlılar ise Erzincanın Tercan Yöresi, Muş'un Varto Yöresi ile Ardahan - Kars Yöresinde yerleşiktir. 

Hiranlilar Tuncelide agirlikli olarak Kurmanca, Sivas Yöresinde de Kurmanca kullanirlar.. Erzincanda, Varto, Ardahan, Kars Yöresinde ise Kirmançki konusurlar
Aşiret, Tuncelinin Mazgirt İlçesinde genel olarak Kurmanca konuşmakla birlikte, Aşiretin İlk yerleşimlerinde Kırmançkide konuşulmaktadır..Mesela Pulan, Sindam, İbn Mahmut Yöresi. 

19’uncu yüzyıl sonunda Dersim’i gezen Ermeni Antranik, Hıran, İzol ve Bal adlı toplulukları Esas Dersim’in çevresinde yaşayan en eski ırklar olarak tanımlar ve Dersimliler’i tarife çalışırken Ermenistan’da yaşayan ve hala hatırlanmakta olan Babilliler’e işaret eder. O’nun Babilliler derken Bal adlı topluluğu kast etmiş olması mümkündür (Bkz. Andranik, Dersim, Tiflis, 1901). Hıran adı ise ünlü Harran adının bir şeklidir. Dersim’in Hıran adını taşıyan aşireti ve mıntıkasının asıl adı Harran’dır.

. 

Araştırma sürüyor, İlaveler yapılacaktır.

KAYNAK:Kısmen sansaderesi.com



29678 kez okundu

Yorumlar

Xırancık     09/04/2021 06:43

Oncelikle gönlünün güzelliği dilini vurmuş soydaş dersimimin güzel insanlarına selam olsun. Benim öğrendiğim bizim atalarımız dan 3 kardeş olan dedelerimiz bir ceviz ağacı yüzünden kavga etmiş 1 dedemiz Erzurum'un Tekman yöresine göç etmiş Xırancık Köyünü kurmuş (Bizim ikamet ettiğimiz köydür). 1 dedemiz Kars' ın hangi yöresidir bilmiyorum bu illere göç etmiş bulunmakta zaten diğer dedemizin kökü hala inat uğruna göç etmek zorunda kaldığımız Dersim yöremizde bulunmakta. Asimile oluyoruz evet ama aslımızı inkar etmiyor ve aynı soydan gelip soyumuzu bilmeyen soydaşlarımıza hak ettiği değeri göstermekten geri durmamalıyız. Gün birlik günü zaman tekere çomak sokmak değil o çomağı sokan eli kırmaktır. Yaşasın Dersim Yaşasın Dersim'in Bütünlüğü ve Kardeşliği.
Misafir - Ümit UGUR

     09/05/2020 22:03

şimdi kurmanca kırmançi konuşup yok biz oğuzlardan geldik yok biz türküz diyen gerzekler... sizi asimile edip böyle konuşmanızı sağlıyorlar... sonradan öğrenmişler diyorlar mesela neden bu dili öğrendikleri kimlerse artık türkçe öğretmemişsin...zerikanlıyım diyenler köylerini de yazarsa memnun olurum ...
Misafir - şenol

     06/04/2019 23:07

zerikiler türkmen alevidir pkk terör örgütü ve ermeni diasporası gerçek dışı yazılarla bölücülük peşindeler dikkatli olun yaşasın mustafa kemal atatürk yaşasın türkiye cumhuriyeti aleviyim türkmenin vatanını seven herkesi seviyorum...
Misafir - yaşar sığınç

yalan soyleme devsirme     10/08/2018 01:52

ulan oguzlarin pici anana sordunmu kimin dolusun dersimlileri turklestirmek icin senin gibi zagarlarin gucu yetmez kuyrugunu kivir otur yallan bir kapida biznen ugrasma sen buyuk arastirma deil buyuk... yemissin ben turk deilimm hiran asiretindeyim kurdum kurd
Misafir - memiko

     25/08/2016 17:43

Bir zeriki asiretinden olarak soyluyorum Buyuk arastirmalar sonucunda vardigim sonuc hiran asiretinin horasan oguzlarindan gelmedir ve türkmenlerdir.anlattiginiz sehzade olayi dogru degildir Hiran asireti hormekli asireti capanogullari gibi bir cok asiret türkmendir.Kesinligi yuzde yuzdur.
Misafir - Alevi Türk

...     13/08/2015 00:20

bende hıranlıyım'da araştıryorum bizim aşiretin nerden geldiğini bulamadım hala ırksızmıyız yoksa biz :)
Misafir - hıranlı

.

H.Abdurrahman KEDALİ
(Bilgi, Sayfası)
DÜŞÜNDÜREN MİZAH KÖŞESİ
ŞAİR VE YAZARLAR KÖŞESİ




Site Haritası
FIKRA KÖŞESİ