• Anasayfa
  • Favorilere Ekle
  • Site Haritası
  • https://www.facebook.com/semskiasireti
  • https://www.twitter.com/semski_asireti

SONSUZA KADAR BARIŞ, BİRLİK VE KARDEŞLİK İÇİN EL ELE

Üyelik Girişi
Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi4
Bugün Toplam345
Toplam Ziyaret3611771
ŞEMS KİMDİR
ŞEMSKANLILARIN TARİHİ
ŞEMSKANLILARIN SOY AĞACI
BÜYÜKLERİMİZ
DRAMATİK HAYATLAR
SİTEMİZİ BEĞENİN
Saat
MEMEDÊ KAZIM
semskiasireti@gmail.com
AĞRI İSYANINDA ALİCAN İLE SEYİTXANÊ KERR'İN ÇABALARI VE AKİBETLERİ
02/01/2013
..

 Ağrı isyanının önemli ayaklarından biri Seyitxan ve Alican’ın isyanlarıdır. Zilan isyanı sırasında Seyithan  ve Alican ,i Hem Şeyh Said’in  idamının etkileri   Hem 1928 deki Zilan katliamı  ve hem de  şapka devrimine karşı gösterdikleri tepkinin birikimi olarak 1930 yılında Tutak’a bağlı Esiresen köyünde  büyük bir isyan başlattılar.

Aslen Muş  Merkeze bağlı Qıcıx köyünden olan Seyitxan  Hasenan aşiretinin seyidi kolundan olup Mala Usıvé Seydo  olarak nam salmışlardır. İsyana Kardeşi  Tevfik ile beraber katılmıştır.( Kulaklarının ağır işitmesi nedeni ile Kendisine Seyitxané Ker yani sağır Seyithan olarak  hitap edilirdi.)

Alican İse kardeşleri  Abdulhamit ve Feyzullah Berazi aşiretine  mensup olup Mala Bişar olarak tanınmaktadırlar. Aslen Erzurum’un Karayazı ilçesinin Hespreş köyündendirler. Tutak’ın Esiresen köyünde adamlarını toplayan Ali Can Kardeşleri Abdulhamit ve  Fezullah ile beraber 45  arkadaşınıda yanına alarak Zeylan isyanına omuz vermek üzere, Başlarına Fes geçirdiler.  Alican ve  adamları aynı zamanda şapka giymeyi’de redediyorlardı. Böylece Yukarıda anlatılan gerekçeler  neticesinde  isyanın fitili burada ateşlenmiş oldu. 45 isyancı adamıyla Zeylan isyancılarının isyanına yardıma koşan Alican o bölgede Seyitxan ile birleşti ve böylece güçlerini önce 75’e sonra’da sayıları yüzü aşan bir guruba sahip oldular. Bölgeye sevk edilen  jandarmalar ile dört ay boyunca çok çetin çatışmalar oldu.İsyancılardan olduğu kadar vur kaç taktiği ile  çok sayıda jandarmada hayatını kaybetti. Bu çatışmalardan sonra gücünün zayıfladığını hisseden  Alican çatışmanın dördüncü ayının sonunda bir ara teslim olmayı düşündü ve bunu karşı tarafa bildirdi. Ancak bu  amacı gerçekleşmeden 1931 yılında arkasından vurularak öldürüldü. Kimi kaynaklar  jandarma tarafından, kimi kaynaklarda kendi adamlarından biri tarafından yanlışlıkla sırtından vurularak öldürüldüğünü anlatılmaktadır. Vurulma yeri Muş’un Hasköy beldesi  ile Vartax (veya Vartınis köyü olabilir)  yakınlarıdır. Mezarı’da buradadır. Kardeşleri Feyzullah, Abdulhamit ve Aliyé feqi sıléman ise Erzurumun  Karayazı yakınlarındaki Çemé Reş civarında öldürüldükten sonra kafaları kesilerek Ağrı’ya götürülüp günlerce devlet makamlarıda  teşhir edildi.

Alican ve kardeşlerinin öldürülmesinden sonra kalan adamları Seyitxan’ın tarafına geçerek çatışmalara devam ettiler. Seyitxan Başladığı işi bitirmek istiyordu. Kağızman,Karaköse ve Doğubeyazıt’taki Suvari Alayları garnizonlara dönmüş olduğundan ,17  Seyyar  Jandarma alayı Albay Rıfat Bey komutasında  bölgeye sevk edilmişti.

  

Seyitxan Kora kor çatışma  yerine Sarp ve yalçın dağlara çekilerek karakol ve jandarma taburlarına baskınlar düzenliyordu. Jandarma alayının kuşatmalarında daha fazla dayanamayan isyancılar mağaralardan çıktıkça jandarma ateşi ile karşılaştı.Büyük çoğunluğu hayatların kaybettiler, bir kısmı ise çatışmayı yararak ağrı dağına kaçmayı başardırlar. Özellikle Seyyit Resul komutasındakiler  Beyazıt istikametinde kendilerine yol açmağa muvaffak oldular. Yine aynı kuşatma’da şemıkanlı Temur ile Kardeşi Çelxo da çatışmadan kurtularak İran’a kaçtılar. Ancak çatışmaya devam eden  Seyitxan Bu baskınların birinde jandarma tarafından pusuya düşürülerek 1932 yılında adamları ile birlikte  hayatlarını kaybettiler. Azizan  aşiretinden olan Bedirxan paşanın torunlarından Kadri Cemil Paşa anılarında Seyitxan’ın Özellikle Muş dağlarında ve Malazgirt civarlarında çok büyük saldırılar düzenleyerek jandarmaya büyük zaiyat verdirdiğini ve dolayısı ie seyitxan'ın direnişi nedeni ile Jandarmanın ağrıya hakim olması daha da güçleştiğini yazmaktadır.

 

www.semskiasireti.com 



15905 kez okundu. Yazarlar

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın

Yazarın diğer yazıları

Darbeler ve Halkın İradesi - 19/07/2016
Darbeleri tarihe gömelim
DIMDIM KALESİNİN SAVUNMASINDA MUHTEŞEM BİR KAHRAMAN:EMİRHAN BRADOST - 20/11/2014
Kürtler bir yıl bu kaleyi savundular. Sonunda savunmadan vazgeçip kaleden dışarı çıktılar. Kaleyi kuşatmaya alan orduyla şiddetli bir çatışmaya girip, sonuna kadar savaştılar
Kürtler ile Diğer Müslümanlara yapılan Ermeni Katliamlarında Emperyalistlerin Rolü - 15/03/2014
Müslüman halkın evlerini ateşe verme, mallarını gasp etme, yağmalama, cami, medrese, tekke ve mektepleri yakma şeklinde gerçekleşen olaylarda,Rusların Ermenilere yardımı yanında Müslüman halkın kafalarını kılıç ile kesme, kızların namuslarını talan
Dünyanın kaderini değiştiren Derin Yahudi gücü: Rothschild ailesi ve İsrail - 21/07/2013
Dünyanın kaderini değiştiren Derin Yahudi gücü:Rothschild ailesi ve İsrail
Zerife Xatun Olayı ve Mala Kok Ağa ile Müslüman Kürtlerin Kanlı çatışmaları - 09/04/2013
Bu kültür içinde günümüzde hala anlatılan Çoban Ağa hikayesi Mala Kok Axa ve Zerife Xatun meselesi oldukça ilginç olaylar içermekteydi.
2.Adulhamit'in Aşiret Mekteplerini Kurma Amacı ve Bu Okuldan Yetişen Ünlü Kürtler - 04/02/2013
2.Adulhamit'in Aşiret Mekteplerini Kurma Amacı ve Bu Okuldan Yetişen Ünlü Kürtler
MODERN ASİMİLASYON VE ELDEN GİDEN KÜRT GENÇLİĞİ - 04/11/2012
MODERN ASİMİLASYON VE ELDEN GİDEN KÜRT GENÇLİĞİ
STALİN’İN SÜRGÜNE GÖNDERDİĞİ KÜRTLERİN ACILARI VE YOLDA ÖLEN 50.000 KÜRDÜN TRAJİK HİKAYESİ - 29/09/2012
1936-1946 YILLARINDA STALİN’İN SÜRGÜNE GÖNDERDİĞİ YÜZ BİNLERCE KÜRDÜN ACILARI VE HAYATINI KAYB EDEN 50.000 KİŞİNİN TRAJİK HİKAYESİ
VAN’IN YETİŞTİĞİ BÜYÜK DEĞERLER:KURDİ MUHAMMED AĞA EL –VANLI VE YÜZBAŞI HACO BEY - 12/05/2012
VAN’IN YETİŞTİĞİ BÜYÜK DEĞERLER:KURDİ MUHAMMED AĞA EL –VANLI VE YÜZBAŞI HACO BEY
 Devamı
.

H.Abdurrahman KEDALİ
(Bilgi, Sayfası)
DÜŞÜNDÜREN MİZAH KÖŞESİ
ŞAİR VE YAZARLAR KÖŞESİ




Site Haritası
FIKRA KÖŞESİ