• Anasayfa
  • Favorilere Ekle
  • Site Haritası
  • https://www.facebook.com/semskiasireti
  • https://www.twitter.com/semski_asireti

SONSUZA KADAR BARIŞ, BİRLİK VE KARDEŞLİK İÇİN EL ELE

Üyelik Girişi
Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi13
Bugün Toplam1948
Toplam Ziyaret15292151
ŞEMS KİMDİR
ŞEMSKANLILARIN TARİHİ
BÜYÜKLERİMİZ
DRAMATİK HAYATLAR
SİTEMİZİ BEĞENİN
Saat
Title of the document

1

LEK AŞİRETİ

Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel  Müdürlüğü-Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığının, 111 NUMARALI KERKÜK LVÂSI MUFASSAL TAHRÎR DEFTER (Kanûnî Devri) kayıtlarında Lek Aşireti hakkında şu bilgiler verilmektedir;

Lik taifesi: Degisik kaynaklarda genellikle Lek olarak yazılan bu cemaat TK, KKA 111 numaralı defterin 49b varagında “lam, ye ve kef” harfleriyle geçmesi sebebiyle “Lik” seklinde okunmustur. Farsça ahmak, ebleh manasına gelen “lek” ile çagırgan toy denen eti tatlı bir kus anlamındaki “lik” kelimeleri arasında bir tercih yapmak gerekirse cemaatlerin kus isimlerini kendilerine ad olarak aldıkları da göz önüne alındıgında bu cemaatin isminin “Lik” olarak okunması daha dogru olacaktır. Anadolu'nun birçok bölgesinde de bulunan bu cemaat Türk'tür. Allahverdi, Sahverdi, Kayıtmaz, Kara, Pirkulu, mamkulu, Dönmez, Göçeri, Satılmıs, Ocag, Karaca gibi Türkçe isimlerin çoklugu dikkati çekmektedir. 28 haneden mütesekkildir. Üzerlerine hane ve koyun vergisi olarak 1.550 akçe yüklenmistir


Diğer Araştırmalar:

Lek Aşiretine mensup araştırmacılar Lekleri Bermeki ailesinin bir kolu olan Svidi veya süveydi  aşiretinin ilk merkezi Bingöl olmak üzere doğu ve güney doğuda yaşayan bir aşiret olarak kabul ediyor. Bu bölgeye 16.yüzyılda Seyyid Muhammedin torunlarından Lalla Hasan tarafından İran İsfahan yöresinden getirilerek Çapakçur(Bingöl) hançuk  mıntıkasına yerleştirildikleri rivayet edilmektedir.  Karakoçan, Arabağa(Dep), Paş köyü ve Golan köylerinde de yaşamaktadırlar. Bir başka rivayete göre ;Bu beyliğin Bermekilerin torunları olduğunu, ve medinenin kuzey tarafında  Medineye  iki fersah uzaklıktaki Süveydi denilen beldeden gelerek Kürdistana yerleştiklerini yazar. Esved isimli bir sahabenin soyundan olduğuda ifade edilmektedir.
Araştırmacı yazar Ruhavinin araştırmasına göre;Lek kelimesi yörede yenilmeyen asker anlamına kullanılır. Irak’ta yaşayan geniş nüfuslu bir aşirettir. Lek’i olarak isimlendirilir. Asıl vatanları İran’dır. Günümüzde Karaulus aşireti ile komşudurlar. Mendeli civarında yaşamaktadırlar. Kabileleri şöyledir:
Zergoşi: Bu kabile hem İran’da hem de Irak’ta bulunur. Hurremabad civarında çoğunluktadırlar. Irak’taki kısmı Feyli aşireti ile beraber yaşamaktadır.
Soremeri: Bunlar da Irak’ta Feyli aşireti ile beraber yaşamaktadır. Xanikin Benkedre Şarevan civarındadırlar.
Rozbehan: Faylilerle beraber yaşamaktadırlar
Şeyhbızıni: Bu kabilenin Türkiye’deki kısmının bahsi daha önce geçmişti. Bunlar Lek aşiretine bağlıdırlar. Feylilerle beraber yaşamaktadırlar.
Arşak Poladyan'a göre Başka bir araştırma
LEKLER’İN ADLARI VE KÖKENLERİ
Heredot, Kolkis ile Pontus içi ve çevresinde “Ligye”ler’den sözeder. Ünlü coğrafyacı Strabo, Lekler’e (“Lege”) İskit der. Robert Ellis, Lekler’in adıyla Likya (“Lycia”)’nın eski halklarından Lycii-ler’in adı arasındaki benzerliğe dikkat çeker. Ellis’in aktardığına göre, Tacitus, Yukarı Oder ve Vistula’da Lygiiler’den bahseder ve onların beş aşiretinin adını verir: Arii, Elysii, Manimi, Naharvali ve Helvecones.
Yine Ellis’in aktardığı bilgilere göre, Ossetler’in dilinde Lek (Lygii) adının karşılığı Lag veya Lezgi’dir.Kısacası Lek ve Lezgi, bir ve aynı adın farklı dillerdeki şekilleridir. Minorsky, Rusça’da tüm Dağıstan sakinlerine ayrımsız “Lezg-in” dendiğini, ama Arap coğrafyacılarının ve yerlilerin bu terimi yalnızca Güney Dağıstan aşiretleri için kullandıklarını yazar. Minorsky’nin yazdığına göre, 1926’da Lezgi dili/diyalekti kullanan 134.536 kişi vardı. 
Bir dönem Şirvan kuzeyinde “Lakz Krallığı” vardı. Kafkasya’da Masqat’ın batısındaki dağlarda “Lakz” adı verilen aşiretler yerleşikti. Minorsky, Lakz adının Lak (Lag, Lek) ve orijin bildiren İrani sonek “ – z”den bileştiğini açıklar. Yerel dilde Lak (Lag), yine Minorsky’nin verdiği bilgiye göre, “adam”, “bir adam” anlamına geliyor. 
Robert Ellis, Lezgiler’i bir Doğu-Kafkas ırkı olarak tanımlar ve antik Albania (modern Azerbaycan)’nın büyük bir bölümünde vaktiyle Lezgiler’in yaşadığına işaret eder. Strabo’ya göre, burada 26 dil konuşulurdu. En az bir düzine Lezgi diyalekti mevcuttu.
Cambrıdge Ancient History’nin aktardığına göre Strabo’un Yunan kaynakları Sarmatlar (Sarmatae, Syrmatae, Sauromatae)’ın lideri/öncüsü olarak vatanı Azov Denizi civarında bulunan “Lazyge”ler adında güçlü bir aşireti anarlar. Robert Ellis, Gürcüler’in Lezgiler’e “Lekhethi”, Ermeniler’in ise “Lêkeh” dediklerini aktarır. Onların antik zamanlardaki adlarının “Lege” veya “Lagae” olduğuna işaret ederek, bu adın kökünün büyük bir ihtimalle Ossetçe’deki “Lag” ya da “Lesgi Les” olduğunu düşünür ve bu kök sözcüğün “adam” (“man”) anlamına geldiğini kayddeder.
Evliya Çelebi, Trabzon’un bir adının da “Lezki Şehri” olduğunu yazmaktadır. Trabzon’un doğusunda “Gezgi” adında bir dağ bulunduğuna işaretle, bu dağın halkına “Gezgi kavmi” denildiğini not etmektedir. O’nun yazdığına göre “Gezgi” adındaki bu kavmin adı bazen yanlış şekilde “Lazki” veya “Laz kavmi” olarak söyleniyordu. 
Kendisi de Lek ve Lezgi adlarının ayniyetine işaret eden Türk milliyetçisi Edip Yavuz, Kürtler arasında Lek diye bilinen “Lezgi (Lekzi)” lere Bizanslılar’ın “Laz (Lazik)” dediğini yazmaktadır. O’na göre Türkiye’de Çerkezler’e de “Lezgi” denilmektedir. “Tarihte Kafkasya” kitabının yazarı General İsmail Berkok, Lezgiler içinde “JEL” ve “LEJ” adını taşıyan aşiret ve kabilelerin bulunduğunu, Lezgi adının da Jel/Lej adından geldiğini yazmaktadır.
Bu özet bilgiler Dersim toponomisinde rastladığımız Laç, Laçin, Lazvan, Jêl (e) ve muhtemelen Gel gibi adların Lek/Lezgi adıyla aynı kökten veya kategoriden olabileceklerini düşündürmektedir.
MEMEDÊ KAZIM
 www.semskiasireti.com
UYARI: Bu sitedeki bütün materyallerin her hakkı saklıdır. İzin alınmadan ve kaynak gösterilmeden alıntı yapılamaz ve kopyalamak suretiyle elektronik ortamda kullanılamaz ve kitaplaştırılamaz.
Not:Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan www.semskiasireti.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz...


7757 kez okundu

Yorumlar

     11/05/2014 00:38

Sayin Memedê Kazım Yazınızı ilgiyle okudum. verdiğiginiz emek ve ilgi için teşekkür ederim. Ancak Bingöl ile ilgili paragrafta bir karışıklığın olduğunu düşünüyorum. Dolaysiyla o noktada bir soru sormak istiyorum yanıtlarsaniz çok memnun kalırım. ''16. yüzyılda Seyyid Muhammedin torunlarından Lalla Hasan tarafından İran İsfahan yöresinden getirilerek Çapakçur (Bingöl) hançuk mıntıkasına yerleştirildikleri rivayet edilmektedir. Karakoçan, Arabağa (Dep) Paş ve Golan köylerinde de yaşamaktadirlar.bir başka rivayete göre; Bu beyliğin Bermekilerin torunlar olduğunu,''. Bu idianizin kaynağı nedir? belirtirseniz çok memnun kalırım. Ve daha sağlıklı bilgi alışverişinde bulunacağımızı umar, teşekkür ederim.
Misafir - Yasin Lek

.

H.Abdurrahman KEDALİ
(Bilgi, Sayfası)
DÜŞÜNDÜREN MİZAH KÖŞESİ
ŞAİR VE YAZARLAR KÖŞESİ




Site Haritası
FIKRA KÖŞESİ