• Anasayfa
  • Favorilere Ekle
  • Site Haritası
  • https://www.facebook.com/semskiasireti
  • https://www.twitter.com/semski_asireti

SONSUZA KADAR BARIŞ, BİRLİK VE KARDEŞLİK İÇİN EL ELE

Üyelik Girişi
Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi13
Bugün Toplam173
Toplam Ziyaret15290376
ŞEMS KİMDİR
ŞEMSKANLILARIN TARİHİ
BÜYÜKLERİMİZ
DRAMATİK HAYATLAR
SİTEMİZİ BEĞENİN
Saat
Title of the document

1

BAHTİYARİ AŞİRETİ

..

Hamdollah Mostovfi’nin Tarih-i Güzide (Seçkin ve Elitlerin Tarihi)) adlı eserine göre Lor aşiretler  gurubundan olup, Loristan aşiretleri halklarındandır. Loristan aşiretleri 2 ana guruba ayrılırlar. Aslında bunlar, Sahi, Arsan, Arki, ve Beyli gibi tam  18  aşiret idi ve Lor Lehçesini konuşurlardı. Ama gerçek lor değillerdi. Şu Andaki Lorlar ise 4 büyük bölüme ayrılırlar. Bunlar; Mamesani, Kohgeloyi, Bahtiyari ve Lor Asli boyları idi.

Bahtiyari aşireti iki büyük guruba ayrılıyor. Bunlar; Çarlıng ve Heft lıng gurubu, aynı zamanda  Heftlıng  kolu çok güçlü konumdadır. Çarlıng ise Birucerd ve Golpaykên arasında yaşarlar. Doğu bilimci  Rossa'ya göre Bahtiyari aşiretinin yaşadığı bölgeler ,Sebezkoh,Zerdekoh,Şuster,İsfahan ve Kirmanşah yöreleridir. Tarih-i Güzide bu gurubun sayısını 100.000 ile 300.000 olarak  ifade eder.

Bu aşiretin dili kürtçedir. Ancak diğer kürt lehçeleri ile arasında  fonetik farklılıklar vardır. Nitekim Zagroz yöresinde yaşayan Bahtiyari aşiretinden her bir oymağın kendine özel bir lehçesi olduğu  gibi aşiret aynı zamanda savaşçı ve cesur bir karaktere sahiptir. tabiatları çok sert ve çetindir. Her ne kadar dil guruplarının Pehlevi dilinde türediği ifade edilse de  doğru kabul edilen  ve tercihe şayan görüşün; lor guruplarının kullanmış oldukları  Pehlevi yani Fars dilinden çok Kürt diline olan  benzerliğidir. Çünkü kürtler ile Lorlar birileri ile her yönden kolayca anlaşabilmektedirler. Ancak  Farsların bahtiyari gurubu ile olan ilişkileri için bunu söylemek zordur

Major Rawlinson'un  1836 yılında  Loristan gurubundan olan Bahtiyarin büyük kolları hakkındaki araştırmalarına bakalım.

Bahtiyarilerin büyük Kollarından Heftling Boyunun Oymakları;

Olaki ve Mal Ahmedi:400 ailedir, yazın Çapalkâw'da kışın ise Serdeşt ve Sehul'de yaşamaktadırlar.

Behtiyariwend: 600 ailedir, yazın Sêlaxor'da yaşarlar.

Durki: 4000 ailedir.Çeharmahalda yaşarlar

Selaki: 2000 ailedir.Bordborud'da yaşarlar

Toplam Büyük aşiret nüfusu 7000 aile civarında olup, kış mevsiminde Serdeşt ile güneye doğru Dizful'a kadar uzayan ovalarda ikamet ederler.

 

Büyük Aşiret Çarlıng Boyunun Oymakları;

Kunorsi:  1000 ailedir ve yazın Feridun'da ikamet ederler

Sihuni: 1500 ailedir. ve yazın Feridun'da ikamet ederler,

Mahmud Sala: 1000 ailedir  ve yazın Feridun'da ikamet ederler,

Mokoli: 500 ailedir Canik'te ikamet ederler.

Memiwend ve Zelaki: 4000 ailedir, yazın Zerdekoh'da yaşarlar.

Bayawi: 3000 ailedir.yazın Zerdekoh'da yaşarlar.

Orâk ve  Şalo: 2500 ailedir Yazın Bazoft'a yaşarlar

Bu aşiretler yazın Feridun, Zerdekoh ve  Bazoft'ta kışın ise Ram,Hürmüz,Caniki, Kermesir,Şuster,Sosin ve Malemir ovalarında yaşarlar.

 

Bahtiyari  çadırları ve Reisleri ...1800 yılları


BAHTİYARİLERE BAĞLI DİĞER AŞİRETLER.

Bu aşiretler, Caniki,Kırmısir,(4000 aile),Xanoki(2000 Aile) , Sırdsir ve Gunduzlu(1500 Ailedir) 'dir.

Bu son  dört oymak yazın monkuşt, Kândoman ve lordağan yörelerinde yaşarlar. Kışın ise Bağmelik, Tol,Goran Vadisi, Kolkır ve Bâtewend ovalarında yaşıyorlar. Toplam 28.000 aileden oluşur.(Bu rakamlar 1930 yılı verileridir)

Yine Major Rawlinson'in bu aşiretlerin inancı ve toplumsal yapıları hakkındaki araştırmaları ise şöyledir;  Bu aşiretlerin genel reisi  Caniki Aşiretinden Murad Han'ın torunu Muhammed taki Handır ve  büyük dedesi, Nadir Şah'ın öldürülmesinden sonra  tüm İran beldelerine hakim olan bu kişidir. Muhammed taki  Han ise çok kültürlü, iş beceren, bilgin bir şahsiyet olduğu gibi, oldukça cesur ve kahraman bir insandır.Liderlik sorumluluğunu bilir herkes tarafından sevilir ve ihtiyaç duyulduğu zaman 12.000 kişilik savaş birliğini anında harekete  geçirme gücüne sahiptir.

Diğer bir ayrıntı ise Heftlıng ile  Çarlıg  aşiretleri arasındaki sürtüşmelerdir. Ama genel olarakaşiretin toplumsal durumu  Küçük Lorların aşiretinden  çok daha iyi ve çok daha yüksektir.

Dini  İnanç İtibari ile;

Bu aşiretler her ne kadar müslüman olsalar  bile İslami yaşayış bakımından zayıftırlar ve Ali İlahi mezhebine herhangi bir ihtiram ve meyilleri olmadığı gibi, mezhebi  araştırmak için  de herhangi bir teşebbüste bulunmazlar.

 

ÖNEMLİ ŞAHSİYETLERİ

1-Ali Murat Han el-Bahtiyari

İran'da yaşayan ünlü Bahtiyari aşiretinin başkanı ve Nadirşah ile Tahmasp'ın ünlü komutanıydı. H.l 164 (M.1751) yılında Asfahan'ı ele geçirdi. Nadirşah'ın ölümünden sonra Kerim Han el-2^ndi ile anlaşarak, küçük olmasına rağmen İs¬mail Şah'a taç giydirerek, memleketin idaresini ele geçirdiler. Zalimce davranışları nedeniyle Kerim Han ile araları açıldı. H.1160 (M. 1747) yılında meydanagelen bir savaş esnasında öldürüldü. 

2-Halil Han


Bu adla anılan iki emir vardır. Bunlardan biri, Bahtiyari aşiretinden Emir Cihangir'in oğludur. Halil Han, Şah Abbas'ın tanınmış emirleri arasında yer aldı.
Şah Tahmasp'la iyi ilişkiler kurdu. Şah Tahmasp tarafindan kendisine Han lakabı verilerek, bütün İran emirlerinin amiri oldu. O dönemde, Siyah Mansur aşiretinden başka İran'da 14 Kürt aşireti vardı. Bunlann tümü Halil Han'ın emri ve
idaresi akındaydılar. Ayrıca Şah Tahmasp, Sultaniye, Sencan, Ebher ve zerinkemer ile bazı nahiyeleri kendisine bıraktı. Herhangi bir yere giderken kendisineüç bin Kürt süvarisi eşlik ederdi. Bunlann karagahı Tebriz ve Kazvin şehirieriydi.
Sınır yollan bunlar tarafindan kontrol ediliyordu. Ancak bir süre sonra Şah'ın
istemine aykın ve istenilmeyen bazı olaylar meydana gelince Şah, bunlann reisi
durumunda olan Halil Han'a kızarak, onu Horasana sürgün etti. Burada sınır muhafızı olan Halil Han, bu görevini sürdürürken vefat etti.

Araştırma sürüyor.. ilaveler yapılacaktır.

Memedê Kazım

UYARI: Bu sitedeki bütün materyallerin her hakkı saklıdır. İzin alınmadan ve kaynak gösterilmeden alıntı yapılamaz ve kopyalamak suretiyle elektronik ortamda kullanılamaz ve kitaplaştırılamaz.

Not:Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan sitemiz hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz...


13778 kez okundu

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın
.

H.Abdurrahman KEDALİ
(Bilgi, Sayfası)
DÜŞÜNDÜREN MİZAH KÖŞESİ
ŞAİR VE YAZARLAR KÖŞESİ




Site Haritası
FIKRA KÖŞESİ